Bia mộ dòng họ là thứ để con cháu nhận biết phần mộ và tưởng nhớ về những vị tiền bối của dòng họ đã yên nghỉ. Chính vì thế việc ghi bia mộ dòng cần phải thực hiện một cách cẩn trọng và tỉ mỉ, không sai sót để tránh phạm đến hương linh tổ tiên. Tuy nhiên, khoogn phải ai trong chúng ta cũng hiểu rõ những nguyên tắc khi ghi bia mộ dòng họ. Chính vì vậy, bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn các gia chủ chi tiết “Cách ghi bia mộ dòng họ theo phong tục tâm linh của người Việt”.
Danh Mục
1. Bia mộ dòng họ là gì?
Bia mộ dòng họ là một loại bia được đặt ở am thờ chung, thường được sử dụng để ghi chép thông tin về tên khu lăng mộ, câu đối, và các chi tiết khác. Quan trọng là gia đình cần nắm vững về cách ghi theo phong tục và tín ngưỡng của Việt Nam, từ đó có thể xây dựng một ngôi mộ tôn nghiêm phù hợp với không gian nghĩa trang.

2. Những thông tin cần thiết và cách ghi bia mộ dòng họ
Những thông tin quan trọng cần phải khắc lên bia mộ dòng họ như sau:
- Tên khu mộ dòng họ để con cháu dễ dàng nhận diện, xác định được khi đến thăm viếng mồ mả gia tiên. Ví dụ như: Mộ tổ dòng họ Nguyễn, họ Trần,…
- Ghi thế hệ dòng họ trong tổng khu lăng mộ.
- Với những dòng họ sử dụng loại bia mộ cỡ lớn thì có thể khắc thêm tên, ngày mất của những người đã mất trong dòng họ.
Những thông tin cần thiết và cách ghi bia mộ dòng họ
Hướng dẫn cách ghi bia mộ dòng họ đầy đủ và chuẩn tâm linh:
- Vai vế của người đã mất: Nên ghi là Ông hay Bà, Cụ Ông hay Cụ Bà?
- Họ và tên người mất: Không nên viết tắt, chữ viết cần nghiêm chỉnh, không bay lượn hay nghiêng ngả trang trí. Tốt nhất là nên viết in hoa.
- Ngày/tháng/năm sinh, ngày/tháng/năm mất (có thể ghi ngày dương lịch, kế bên là ngày âm lịch) để con cháu đời sau biết ngày giỗ hương khói.
- Hưởng thọ hay hưởng dương: Nếu người mất là người già thì ghi hưởng thọ, nếu người mất là người chưa có gia đình hoặc mới có thì ghi hưởng dương.
- Ghi quê quán/nguyên quán của người mất: Thường mục này chỉ cần ghi tên thôn, xã, huyện và tỉnh.
- Ghi thêm chức danh (nếu có): Những người có chức vụ, khi mất có thể khắc thêm chức danh để con cháu đời sau coi như tấm gương học hỏi.
- Một số gia đình còn ghi thêm ngày/tháng/năm và tên các con cháu cùng lập mộ.
3. Ý nghĩa của việc ghi bia mộ dòng họ đúng nguyên tắc
Việc ghi bia mộ dòng họ theo đúng nguyên tắc có rất nhiều ý nghĩa. Trước hết, tấm bia mộ dòng họ sẽ giúp con cháu xác định được rõ danh tính của người đã mất mà còn để tránh nhầm lẫn khi đi cúng bái cho ông bà tổ tiên. Đặc biệt tại các khu mộ gia tộc lớn, nếu mộ dòng họ không ghi rõ thông tin chính xác dễ khiến người thân khó nhận diện hay gặp tình trạng thắp hương nhầm mộ cho người khác.
Không chỉ vậy mà đây còn là cầu nối, sợi dây gắn kết vô hình giữa tổ tiên với con cháu nhiều đời sau, qua tấm bia mộ dòng họ được lựa chọn, thực hiện tỉ mỉ đã là cách thể hiện sự kính trọng và tri ân của thế hệ hậu duệ đối với các bậc tiền nhân. Bên cạnh đó, việc làm bia mộ cho một dòng họ đã tạo điều kiện xây dựng mối quan hệ ngày càng đoàn kết giữa các thành viên trong dòng họ với nhau.
4. Kích thước và chất liệu đá làm bia mộ dòng họ?
4.1 Kích thước bia mộ dòng họ
Kích thước của mẫu bia mộ thường được điều chỉnh tùy theo tổng thể của khu lăng mộ hoặc theo hình dạng cụ thể của từng ngôi mộ. Ví dụ, một số loại mộ đá như mộ tròn, mộ 1 mái, 2 mái, 3 mái, mộ theo kiểu công giáo, lăng giác, lục giác và nhiều kiểu khác có kích thước khác nhau. Kích thước này thường được điều chỉnh theo yêu cầu cụ thể của gia đình để đảm bảo rằng bia mộ hài hòa và phù hợp với tổng thể của ngôi mộ.
Hiện nay, có hai kích thước bia mộ thông dụng nhất là 18 x 22 cm và 22 x 25 cm. Đây là hai kích thước chuẩn và được sử dụng rộng rãi nhất, thường được lựa chọn cho các ngôi mộ thông thường. Tuy nhiên, gia đình cũng có thể lựa chọn kích thước khác để phù hợp hơn với ngôi mộ và đảm bảo tính phong thủy.
4.2 Chất liệu đá thường được sử dụng làm bia mộ dòng họ
Bia mộ dòng họ không chỉ phải chú trọng những thông tin ghi trên bia mộ mà chất liệu đá sử dụng làm bia mộ cũng cần phải lựa chọn kỹ càng. Bia mộ dòng họ cần phải làm từ những loại đá tốt thì mới đảm bảo những yếu tố về phong thủy của phần mộ cũng như tính bền bỉ đảm bảo thời hạn sử dụng lâu dài. Dưới đây là một số loại đá phổ biến được dùng làm bia mộ:
- Đá trắng: Đá trắng mang trong mình sự thanh lịch và tinh tế, tuy nhiên, việc khắc điêu khắc trên đá này đòi hỏi tay nghề cao và kiên nhẫn. Mặc dù có thể gặp khó khăn trong quá trình chế tác, nhưng kết quả cuối cùng thường rất nổi bật và thu hút mọi ánh nhìn.
- Đá xanh đen: Là loại đá phổ biến nhất trong việc chế tác bia mộ, đá xanh đen được ưa chuộng vì tính bền bỉ và giá cả hợp lý của nó.
- Đá xanh rêu: Với độ bền vượt trội và khả năng chống lại tác động của thời tiết, đá xanh rêu trở thành lựa chọn lý tưởng cho bia mộ. Sự sang trọng và sự ổn định của nó làm nổi bật thông điệp kỷ niệm và tôn vinh người đã khuất.
- Đá vàng: Bia mộ làm từ đá vàng không chỉ mang lại vẻ đẹp lộng lẫy mà còn thể hiện sự cao quý và quý phái. Đồng thời, tính bền vững và chất lượng của đá vàng đảm bảo rằng bia mộ sẽ trở nên bền vững và lâu dài.
- Đá Granite: Mặc dù đá granite khó điêu khắc do tính cứng và giòn, nhưng thông tin trên bia mộ được khắc bằng đá này thường rất sắc nét và bền bỉ. Điều này làm cho đá granite trở thành lựa chọn phổ biến trong việc chế tác bia mộ, đồng thời tôn vinh và ghi nhận kỷ niệm của người đã khuất một cách trang trọng.
Bia mộ dòng họ được làm bằng chất liệu đá Granite
5. Những lưu ý khi ghi bia mộ dòng họ
Để công trình kiến trúc tâm linh như bia mộ được hoàn hảo và trọn vẹn nhất, gia chủ cần lưu ý những vấn đề sau:
- Tất cả thông tin được khắc trên bia mộ phải đảm bảo rõ ràng và chính xác, tránh nhầm lẫn có thể ảnh hưởng đến linh hồn của người đã khuất.
- Gia chủ nên chọn địa chỉ thi công, chế tác bia mộ từ các đơn vị uy tín để đảm bảo chất lượng sản phẩm có độ bền lâu dài và không bị mài mòn qua thời gian.
- Thường có hai phương pháp chính để ghi chữ lên bia mộ đá là khắc chìm và chạm nổi. Đối với đá granite, khắc chìm thường được ưu tiên, trong khi đá tự nhiên thì chạm nổi là lựa chọn phổ biến nhất.
- Ngày nay, nhiều đơn vị chế tác đã trang bị máy móc kỹ thuật hiện đại để khắc chữ lên bia mộ một cách dễ dàng và chính xác hơn, đảm bảo tính thẩm mỹ và chất lượng của sản phẩm.
Xem thêm: Nguyên tắc bố trí mộ trong nghĩa trang gia đình chuẩn phong thủy
Ghi bia mộ dòng họ không chỉ là nghĩa vụ mà còn là cách để toàn bộ con cháu thể hiện lòng thành kính với ông bà tổ tiên và sự hãnh diện về dòng họ, dòng tộc của mình. Trên đây là toàn bộ hướng dẫn “Cách ghi bia mộ dòng họ theo phong tục tâm linh của người Việt”. Hy vọng rằng, thông qua những thông tin hữu ích này, gia chủ sẽ có thêm những kiến thức và hiểu biết để xây dựng một công trình tâm linh của dòng họ hợp phong thủy và hoàn thiện nhất.